Touwtjes stevig in handen

ondernemerschapOp zoek naar de typische eigenschappen van het familiebedrijf sprak ik met Jan Langman, directeur eigenaar van Touwfabriek Langman in Nijkerk. Jan is de jongste generatie in een familiebedrijf van touwslagers daterend uit 1750. Dus vele opa’s gingen Jan voor. In het gesprek bleek al spoedig dat de moderne aanpak van bijvoorbeeld internet marketing zich uitstekend laat verbinden met het eeuwen oude touwproduct. Ondanks crisis en terugval van belangrijke afnemers ziet dit bedrijf kans de productie op peil te houden. Vele nieuwe marktpartijen hebben zich aan Langman verbonden door samen innovatieve  toepassingen te ontwikkelen.  Een mooie ontmoeting met een jonge onderzoekende ondernemer.

Internet marketing.

visieIn 1996 had Jan als HEAO student al snel door dat de wereld van internet interessante perspectieven bood voor de afzet van touw. Een product dat tot die tijd door zijn vader en grootvaders consistent op de markt kwam voor grotendeels de vele toepassingen bij botenbouwers en watersporters. Watersport was een hype voor de traditionele touwslagerij van zijn familie. Jan vroeg een domeinnaam aan en zette als pionier een eerste website op. Tot zijn verrassing was de Amerikaanse markt direct geïnteresseerd. De bedrijfstelefoon, bedrijfstelefoon, die ´na werktijd doorgeschakeld was op de huistelefoon, werd continue gebeld met vragen over het product, de prijs en de leveringsvoorwaarden. De website sloeg aan en dat betekende dat in 2000 een nieuwe productieruimte nodig was om de hoeveelheid orders te kunnen verwerken. Een gouden greep.

Innovatie. 

koppelingVia internet boorde de nieuwe generatie dus vele nieuwe markt opportunity’s aan. Inmiddels beslaat het assortiment van de touwfabriek meer dan 3500 producten. Deze producten worden tijdens beurzen in binnen en buitenland weer aanleiding tot contacten met potentiële afnemers in vele nieuwe branches. In hun testcentrum worden telkens oplossingen gevonden voor nieuwe producten. Nieuwe toepassingen worden ontwikkeld en in productie genomen. Vader Henk die nog regelmatig op de zaak actief is zegt: “Eigenlijk zeggen we nooit nee tegen een klant. We zijn nieuwsgierig naar de marktvraag en zoeken naar oplossingen waar de klant behoefte aan heeft. Soms liggen we er een paar nachten van wakker maar met de ervaring, expertise en vooral de passie voor ons product komen we er altijd uit. En als de rendementen niet onmiddellijk gelijklopen met de productie dat doen we het als directie toch even zuinig aan!”  Dat tekent het ondernemerskarakter van het familiebedrijf.

Nieuwe markten. 

tassenDe nieuwe generatie zit ondertussen niet stil. Jan heeft ontdekt dat zijn website en regelmatige updates daarvan, niet alleen vraag oproept uit de zakelijke markt maar ook uit de particuliere markt. Ook afnames van kleine hoeveelheden zijn thans voor de touwfabriek te behappen. Met zijn kennis van de internet marketing heeft hij een webwinkel geopend waarin hij een groot assortiment kan aanbieden. Via deze toepassing stuit hij regelmatig op nieuwe marktpartijen, zoals de Italiaanse tassenmarkt waarvoor hij een grote hoeveelheid kleine touwtjes levert die als modern tashengsel fungeren. Kleine testorders worden dan weer grote orders als blijkt dat de modegevoelige markt van tassen en accessoires hier om vraagt.

Personeel/ontwikkelingsbeleid. 

spanningWat betekenen deze innovaties en snelle omschakelingen van de marktvraag voor het bedrijf en de medewerkers? Hier ziet Jan een punt van aandacht. Veel productiemedewerkers zijn door en in het bedrijf geschoold. “Onze omgang met de medewerkers in het familiebedrijf is soepel, vriendelijk en zelfs familiair. Dat verdraagt zich niet altijd met de wens van een strak productieproces, hoge efficiency en doelmatigheid. We trainen dus constant “on the job”. Via jobrotation proberen we voortdurend onze medewerkers multi inzetbaar te hebben en ook mee te laten groeien met de eisen van de tijd en klant. Een ontwikkelingsproces dat toch de nodige aansturing en bijsturing vraagt. Uiteindelijk biedt meegaan met een veranderende markt en ontwikkeling en bijscholing van onze medewerkers de beste kansen voor onze continuïteit.” En zo is het maar net in het familiebedrijf.

Iedereen mag in mijn keuken kijken.

ondernemersadviesAls je bereid bent alle kennis over je product met iedereen te delen is de kans groot dat je de crisis overleeft. Strijden met open vizier en geen terughoudendheid over je processen, prijzen, kwaliteit, leveringsvoorwaarden en garanties levert je bedrijf meerwaarde op. Met deze ondernemersstrategie drijft ondernemer Arjen Peek van de Hollandgroep in Nijkerk zijn bedrijf. In een boeiend gesprek geeft hij zijn visie op ondernemerschap en strategische keuzes.

Open systemen

profiel

Bedrijven met een open systeemmentaliteit worden gemotiveerd door het verlangen een beter product te maken. De turbulentie in de markt treft natuurlijk ook de HollandGroep, vertelt deze gedreven ondernemer en al 40 jaar producent van metaalbouw systemen. Peek: de veranderingen komen van alle kanten op ons af. We zijn een business to business speler. Deze informatiemaatschappij heeft alle mensen grondig veranderd. Ze zijn wijzer, sterker en slimmer geworden. Vanuit deze optiek kiezen wij voor een strategie om al onze kennis met onze klanten te delen. Als wij met onze relaties zoeken naar oplossingen voor hun gebouwen dan leggen wij alle kennis en knowhow op tafel. Ook onze website maakt geen geheim van onze producten en prijzen. Natuurlijk loop je dan de kans dat ze met hun wensenlijst en onze prijzen naar een concurrent stappen voor onderzoek naar een nog scherpere aanbieding. Maar dat blijkt telkens, en voor die categorie shoppers, een succes voor de korte termijn. Op lange termijn wint het vertrouwen, de passie voor het product en kwaliteit van onze expertise. Wij bouwen met transparantie aan hechte relaties en vertrouwen in ons netwerk van adviseurs en afnemers. Dat is de kracht van ons bedrijf.

Innovatie en verduurzaming

innovatieArjen Peek is de gepassioneerde aanjager van dit familiebedrijf. Samen met vier bedrijfsleiders stuurt hij een team van 25 medewerkers aan die metaalbouwproducten produceren en adviseren. Het bedrijf is opgezet door zijn ouders. Arjen nam in 2004 het roer over. Hij staat voor innovatie en verduurzaming van gebouwen. De sandwichpanelen bijvoorbeeld, leveren besparingen op van energiekosten. Met diverse proefopstellingen experimenteert hij met warmteopslag van zonne-energie. Wim de Ridder meldt in zijn boek over de strategische revolutie dat zonne-energie elke drie tot vier jaar vijftig procent goedkoper wordt. De Holland Groep kan zich rekenen tot de door de Ridder bedoelde groep van kameleontische ondernemingen. Dit zijn ondernemingen die niet primair kijken naar waar ze zelf sterk in zijn, maar kritisch kijken wat er om hen heen gebeurt en zich daaraan weten aan te passen. Ondernemingen die eerst de strategische ruimte aftasten en met betrokkenen brainstormen over de vraag wat in de toekomst belangrijk zal zijn. Vervolgens zoeken ze naar nieuwe structuren en oplossingen en formuleren zij hun productieproces naar nieuwe marktoplossingen en winstgevendheid.

Leiderschapsstijl.

leiderschapArjen Peek typeert zichzelf als facilitair leider. Een leider die wil coachen en stimuleren. Een katalysator. In het boek de Zeester en de spin worden enkele interessante leiderschapstypes tussen de katalysator en de CEO geschetst. Beiden gebruiken zeer verschillende instrumenten. Een CEO is de baas, een katalysator gaat met mensen om als gelijke.  Hij gebruikt vertrouwen in plaats van de formele macht. Hij is sturend op emotionele intelligentie, gericht op samenwerking en heeft een missie. De katalysator is gericht op het verbinden en dat past ook bij de typische kenmerken van een familiebedrijf waarin de lange termijn visie en drang tot innovatie hogere prioriteit heeft dan de bedrijven met korte termijn belangen van bijvoorbeeld de aandeelhouders. In het familiebedrijf is de aandeelhouder ook de man die ze houdt en niet verhandelt. Ook voor de Holland Groep geldt dat een hoge medewerkerswaarde de beste garantie geeft voor continuïteit en bestaanszekerheid van de onderneming.

De kracht van familiebedrijven in crisistijd.

familiebedrijfDe huidige crisis bevordert ondernemerschap, zo las ik in een Nyenrode onderzoek onder 115 familiebedrijven in Nederland. Of zoals een ondernemer het zei, we zijn door de crisis weer wakker geschut. De crisis geeft weer gelegenheid ondernemer te zijn. Crisis maakt dus scherp en bevordert creativiteit. Waardoor onderscheiden familiebedrijven zich positief ten opzichte van niet familiebedrijven?  Waarom vormen zij al jaren de stabiele factor in de Nederlandse economie?

Natuurlijk hebben ook familiebedrijven te maken met zwaar weer, beroerde marktomstandigheden, afnemend consumenten en leveranciers vertrouwen, steeds meer regelgeving en verstikkende overheidsmaatregelen. Waarin familiebedrijven zich onderscheiden is de reactie op deze omstandigheden.

Belang van familiebedrijven.

Een opvallend gegeven, zo blijkt uit het Nyenrode onderzoek, is dat 69% van de bedrijven in Nederland familiebedrijven zijn. Dat zijn er dus meer dan 260.000 in alle sectoren. Zij bieden 49% werkgelegenheid (4,3 miljoen werknemers) en zorgen voor 53% van ons bruto nationaal product. Het economisch belang van het familiebedrijf is dus niet te onderschatten.

Succesfactoren.    advies geldzaken

Eigenaren van familiebedrijven zijn meer gericht op de lange termijn en hebben het rentmeesterschap hoog in hun vaandel staan. De betrokkenheid van aandeelhouders bij het bedrijf is groot. Zij zijn ook houders van aandelen en geen handelaren in aandelen.  De financiering van het familiebedrijf verklaart een deel van hun succes. Het bedrijfsvermogen wordt en werd gevormd uit de winstreserveringen. Inbreng van vreemd vermogen wordt zoveel mogelijk buitengesloten. In crisistijd betekent dat hun remweg langer is en de solvabiliteit meer armslag geeft  Hun afhankelijkheid van bankiers (afdelingen bijzonder beheer) is minder en hun regierol om hun lange termijn strategie uit te voeren is daardoor groter. Familiebedrijven kunnen vertrouwen op geduldig kapitaal. Hun vermogensstructuur en mogelijkheden daar nog op te kunnen interen is vaak de redding om de crisisstorm over te laten waaien.

In tijden van crisis en spanning is er behoefte aan leiderschap. Bij familiebedrijven is dat zeer herkenbaar. De ondernemer heeft een voorbeeldfunctie. De lange termijnvisie bevordert innovatie. De bedrijfsbelangen staan altijd voorop en binnen het familiebedrijf wordt met korte lijnen gewerkt. Dit geeft ook de nodige rust binnen het bedrijf.

ondernemerschapBij familiebedrijven is de binding tussen bedrijf en personeel groot. Er is een hoge werkethos en loyaliteit. Winstmaximalisatie is geen doel  op zichzelf. Familiebedrijven zijn sterker gericht op continuïteit en betrouwbaarheid naar alle partijen waaronder ook het personeel. Medewerkers waarderen dat goed werkgeverschap.

Veel familiebedrijven gebruiken de crisis voor innovatie en verbetering van productietechnieken. Met deze aanpak zullen familiebedrijven ook eerder klaar zijn voor betere tijden. Zij hebben zo lang mogelijk hun personeel behouden en daarmee kennisvoorsprong opgebouwd ten opzichte van sterk gesaneerde bedrijven. Familiebedrijven zien hun personeel als belangrijk element voor de continuïteit.

Succesvolle familiebedrijven zijn dus in staat om ondernemerschap, leiderschap en paternalisme te combineren. En wat is er mis mee als cruciale beslissingen aan de keukentafel van de ondernemer genomen worden in plaats van besluitvorming in dure boardrooms met duur betaalde managers?