Vaar nooit op je ervaring.

ervaring“Ondernemers met een blind vertrouwen in hun ervaring en expertise lopen gevaar”. Met deze prikkelende stelling van Annemarie van Gaal nog in mijn hoofd verliet ik de lezing waar zij een gloedvol betoog hield voor MKB ondernemers.  

Oplossingen om als bedrijf te overleven kunnen niet meer gevonden worden in ervaringsregels of de stelling dat de bedrijfsformule altijd succesvol gewerkt heeft. Het niet wijzigen of (durven) aanpassen van de bedrijfsstrategie op sterk veranderende maatschappelijke omstandigheden is niet eens meer een kwestie van stilstaan. Neen, het is een forse achteruitgang. Stilzitten en afwachten wordt bestraft met wegblijvende klanten en teruglopende omzetten. Het zien van de gevaren en het tijdig bijsturen is de grootste uitdaging van de hedendaagse ondernemer.

 leiderschapLeiderschap en carnaval.

Natuurlijk kun je lange tijd denken dat je onderneming het prima doet. Immers, als de omzet daalt wijs je naar de crisis. Als klanten naar je concurrent gaan kun je denken dat ze zich wel bekeren als ze er achter komen dat jij toch de meest bekwame in je vak bent. Blijven denken dat je concurrenten in paniek zijn en zich aan prijsdumping overgeven. Maar stel dat jij het toch niet helemaal bij het rechte eind hebt. Durf je dan in de spiegel te kijken? Hier moet ik toch denken aan het verhaal van Karel Noordzij over nieuw leiderschap.  Karel was interim directeur NS en wars van jaknikkers.  Om zijn organisatie te kantelen sprak hem de cultuur van een carnavalsvereniging aan. Veel vrijwilligers weten het jaarlijkse evenement tot in de puntjes te organiseren. Hoe dat komt? Door een cultuur te creëren waarin mensen vrijheid hebben, waarin leiders luisteren naar hun medewerkers en hun klanten. Een cultuur waarin samenhang is met de waarden die men wil bereiken. Net zoals in het carnaval. Plezier voor iedereen.

De hofnar. nar

Ondernemers hebben een grote behoefte aan inspiratie, aan voorbeelden en aan bronnen die ze op weg helpen naar een betere organisatie.  De veranderingen in onze samenleving gaan snel en zijn ingrijpend. Het nieuwe begint al terwijl soms het oude probleem nog speelt.  Nieuwe leiders organiseren tegenspraak. Zij laten zich een spiegel voorhouden. Zij kiezen voor de hofnar die tegen de leider durft in te gaan. Jaknikkers zijn killing.  Neem je klanten serieus. Denk en handel vanuit hun behoeftes, wensen en perspectief. Annemarie van Gaal gaf het voorbeeld van haar tassenonderneming. Om de prijs en de marktappreciatie te kunnen vaststellen vraagt zij, zodra de nieuwe collectie op de planning staat, aan haar re-sellers in de winkels, hoe zij denken over de aantrekkelijkheid van het nieuwe product en de prijs. Of, zoals Jos Burgers in zijn boek: “geef nooit korting” het formuleert, klanten zijn bereid een prijs te betalen die rechtvaardig is. Wees dus trotst op je product en de prijs die je daarvoor vraagt.  Luister naar je klanten en begrijp hun behoeften. Als ondernemer ben je dus voortdurend op je hoede van de veranderingen van consumentenvoorkeuren en behoeftes van klanten.  Denken dat je ervaring je wel door een dip helpt is de dood in de pot.

denkenJezelf telkens opnieuw uitvinden.

Het betoog van Annemarie van Gaal heeft mij aangesproken. Problemen in je ondernemersstrategie los je niet meer op met ervaringswetenschap, maar met innovatief en oorspronkelijk denken. Denken vanuit de klant. Denken vanuit nieuwe kansen en mogelijkheden.  Albert Einstein beweerde het al;  de belangrijkste problemen los je  niet op binnen het kader waarin ze gecreëerd zijn. Neen, nieuwe kaders moeten uitgedacht worden. In die zoektocht maak je als ondernemer gebruik van denkkaders die je kunt benoemen als “scheefdenken”. Buiten de gekleurde lijntjes denken en buiten de kaders van “zo hebben wij het altijd gedaan”.

Zo vindt u een goede mentor

Succes and failureEen mentor is iemand die het beste in u naar boven haalt. Iemand die uw carrière net dat ene beslissende zetje geeft.

Hoe vind je zo iemand?

Voor grote ondernemers en managers is, terugkijkend op hun carrière, een mentor iemand die ze met raad en daad verder hielp en die ze konden vertrouwen. Op de website van Manament Team las ik hierover een interessant artikel. Het past uitstekend bij de ervaring van raadgevers en weerspiegelt de behoefte van ondernemers in de praktijk. Een goede mentor beschikt over (levens)ervaring en (vak)kennis. Hij of zij is daardoor meestal ouder dan de pupil of – zoals de Engelsen zeggen – de mentee.

Kenmerken van een mentor

Voor iemand met ervaring is het vaak leuk om jongeren, met wie ze meestal wel een passie delen, te ontmoeten en te coachen. Er zijn veel onuitgesproken mentorschappen: er wordt raad gevraagd en gegeven zonder dat ooit is vastgelegd of uitgesproken dat er sprake van mentorschap. Wie zelf actief een mentor zoekt, moet vooral voor zichzelf goed op een rij te zetten wat van de relatie met de mentor wordt verwacht. Altijd belangrijk is dat een mentor:

  • als wijze raadgever naast u staat
  • discreet is en volkomen vertrouwd kan worden
  • z’n sporen verdiend heeft en weet waar hij of zij over praat
  • kan sparren, daagt uitdaagt zelf nadenken en doen
  • ondersteunt en niet controleert
  • inzicht biedt, geen toezicht
  • professioneel gedrag en handelen aanmoedigt en constructief kritiek kan geven op minder gewenste zaken
  • iemand in zijn waarde laat
  • antwoorden laat vinden, in plaats van ze aan te reiken

Innovatiever en winstgevender

U kunt zelf geen mentor vinden? Oud-ondernemers die zich hebben verenigd in de Stichting Consularis zijn beschikbaar als raadgever. Overigens niet alleen voor startende ondernemers. Ook professionele mentoren moeten betrokken zijn bij het vak of de onderneming van de cliënt, stelt Gerard Fit van Consularis: “Wij kunnen ons permitteren dat we alleen ondernemers helpen die geholpen willen worden. Er moet altijd sprake van een klik anders levert zo’n relatie niks op. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit is gebleken dat ondernemers die gebruik maken van een mentor meer zelfvertrouwen hebben. Bovendien zijn hun ondernemingen innovatiever, winstgevender en kennen ze een beter toekomstperspectief.”

 Hersenen

Zo vindt u een goede mentor

  1. Kijk eerst vooral in de werkomgeving of binnen het geambieerde vakgebied.
  2. Het moet iemand zijn die u inspireert.
  3. Zorg ervoor dat het iemand is die u vertrouwt of waarvan u verwacht dat u die kan vertrouwen.
  4. Zoek iemand die een kei in zijn of haar vak is, dat zijn vaak ervaren dus wat oudere mensen.
  5. Een goede mentor doet het niet voor een (materieel) belang en vraagt geen (ongepaste) tegenprestaties.
  6. Iemand die luistert, is verre aan te bevelen boven iemand die altijd aan het woord is.
  7. Een goede mentor is betrokken, in het begin meer bij wat u doet dan in wie u bent. Hij of zij wordt enthousiast van uw talent.
  8. Mijdt cynische mensen die een houding aannemen dat ze het allemaal al een keertje hebben meegemaakt.
  9. Goede mentoren kunnen zich goed inleven en afdalen tot het niveau van hun pupil, zij accepteren dat iemand veel te leren heeft en stimuleren dat.
  10. Een echte mentor laat u nadenken en denkt niet voor u na.

Lees ook: