Vermogende particulier wordt bankier.

vermogende particulierOndernemers met goede plannen maar ook met behoefte aan vreemd vermogen en financieringsmogelijkheden zullen steeds vaker op zoek gaan naar alternatieven. Nu banken hun posities consolideren op veiligheid en risicobeheersing wordt de kans dat de ondernemer een financiering vindt bij de reguliere bankinstellingen steeds geringer. Hij gaat dus op zoek naar nieuwe kredietmogelijkheden. Maar ook de investeerders zien deze ontwikkelingen. Hun vermogensbestanddelen worden bij banken zorgvuldig bewaard, maar tegen een laag (soms geen) rendement. Vooral particulieren die hun vermogen hebben opgebouwd uit ondernemingswinst of de verkoop van hun onderneming hebben behoefte hun kapitaal en energie deels te investeren in nieuwe projecten en ontwikkelingen. Zo ontstaat de businessangel.

Nieuwe kansen en mogelijkheden.

business coachNatuurlijk heeft niet elke vermogende investeerder dezelfde uitgangspunten. Wat ze wel gemeen hebben is het geloof dat juist in deze tijd van economische veranderingen er ook nieuwe mogelijkheden ontstaan om producten en diensten op de markt te brengen. Kansen waar anderen te duur zijn geworden, verzuimd hebben tijdig bij te sturen of de marktbehoeftes niet meer met gevoel voor nuance en wijzigende klantbehoeftes hebben aangevoeld. Met deze perspectieven voor ogen investeren deze particulieren als zelfstandige informal investor of via participatiemaatschappijen en de vele vormen waarin durfkapitaal tegenwoordig aan de markt wordt geboden.

Verschillende typen investeerders.

Zo ontstaat een divers pallet van investeerders op een markt waarin banken nog vasthouden aan hun tradities van risicobeheersing en terughoudendheid. Echte klantgerichtheid ontstaat wanneer een investeerder met durfkapitaal zich verdiept of laat verdiepen in de kansrijkheid van een propositie. Investeringsmaatschappijen hebben dus ook het NEE in hun vocabulaire. Niet elke propositie is kansrijk. De kunst is te ontdekken welke ideeën levensvatbaar en uitvoerbaar zijn. Het vergt werkelijke interesse in het plan en een scherp inlevingsvermogen in de capaciteiten van een ondernemer. Ondernemen met de ondernemer.

De investeerder van durfkapitaal heeft een aantal verschijningsvormen. Ik zal er een aantal schetsen.mensbeeld

Oom Jan.

Wil wel geld in uw bedrijf investeren maar er niet te veel bij betrokken zijn. Oom Jan vertrouwt er op dat u de onderneming goed leidt en dat hij tijdig zijn geld terug krijgt en daar ook wat rendement op heeft. U hoeft hem niet al te regelmatig te rapporteren. Oom Jan heeft niet veel affiniteit met het bedrijf of uw vakgebied. Wel met u. U geniet zijn volste vertrouwen. Hij is er op afstand.

Oom Kees.

Wil niet al te actief bij uw onderneming betrokken zijn. Ook wil oom Kees niet heel veel rapportages. Wel kunt u hem om raad vragen. Hij is beschikbaar en zal desgevraagd u ook advies geven. Oom Kees stopt zijn geld in uw onderneming om daar na verloop van tijd ook een redelijk rendement op te maken.

 Oom Wim.

Hij wil actief bij uw bedrijf betrokken zijn. Hij investeert geld maar ook in tijd en aandacht. U zult met oom Wim goede afspraken maken over het beleid en de bedrijfsvoering. Oom Wim is betrokken en wil een actieve bijdrage leveren om zijn geïnvesteerd vermogen te laten renderen. Oom Wim is het type ondernemer dat de handen uit de mouw steekt. Samen met u wil hij er een succes van maken.

 Oom Karel.

Hij wil investeren als hij niet direct bij de dagelijkse gang van zaken betrokken hoeft te zijn maar wel als adviseur op afstand geraadpleegd wordt. Het doet hem goed als u van zijn kennis en wijsheid gebruik maakt. Als het nodig is zal hij “hands-on” een bijdrage leveren. Hij wil bijspringen, zoals oom Wim, als de situatie daarom vraagt. Maar bij voorkeur opserveert hij zijn investering vanaf de zijlijn maar hij wil graag en tijdig gerapporteerd worden over de ontwikkelingen.

Oom Gerrit.

Oom Gerrit wil wel risicodragend vermogen in uw bedrijf stoppen maar daar ook nadrukkelijk zeggenschap en betrokkenheid voor terug krijgen. U zult hem als mede ondernemer moeten toelaten. Het type Oom Gerrit kan heel goed bij uw bedrijf passen wanneer hij competenties inbrengt die u mogelijk niet heeft en waar u behoefte aan hebt. Alles hangt af van goede samenwerking en respect voor elkaars competenties. U krijgt er met oom Gerrit een businesspartner bij.

Overigens de namen zijn fictief en overal waar Oom staat mag u ook Tante lezen en de voornaam naar keuze wijzigen.

De businesscoach.

ZakenmanMaar alle hierboven geschetste ooms of tantes kunnen de investeringen ook met een gerust hart en kritisch laten volgen wanneer u een beroep doet op een businesscoach. Hiervan maakt u gebruik als u uw plannen regelmatig wilt toetsen en u bereid bent uw visie en strategie te spiegelen aan een onafhankelijke coach of raadgever. Ook hier zijn ex ondernemers voor beschikbaar. U kunt denken aan een consularis (een mengvorm tussen commissaris en consultant). Doe er uw voordeel mee.

En toen zag u het even niet meer zitten

RecessieHet is de bedoeling dat de gevolgen van de economische recessie uw buurman treffen en niet u. Maar ja, het loopt niet altijd naar de wens van uw ideaalbeeld en dan komt er een moment dat uw bankier lastige vragen gaat stellen, uw debiteuren minder vlot (of erger helemaal niet) betalen en uw crediteuren willen het liefst vooruitbetaling. Uw omzet staat onder druk, uw personeel morrelt, uw accountant wijst fijntjes op een verminderd resultaat. Uw altijd goede humeur komt onder druk te staan. U ziet de spookbeelden van een faillissement. Wat nu?

Praktijk.

CrisisDit niet geheel fictieve voorbeeld kwam ik onlangs tegen bij een ondernemer die een hulpvraag stelde over de manier waarop hij nu door zijn bankier werd benaderd met veel aanvullende vragen over zijn ondernemingsvisie. De ondernemer moest van zijn bank nog eens haarfijn uit de doeken doen hoe hij de huidige problemen te lijf wilde gaan en hoe de financiële uitkomsten in een exploitatie prognose waren uitgewerkt. En als klap op de vuurpijl werden de debetrentes en de provisies naar boven aangepast want er was immers sprake van een toegenomen risico en een extra tijdsbeslag bij de bankier. De financiële druk en de noodzakelijke liquiditeitsruimte bij de ondernemer had kennelijk een lagere prioriteit. Het maatschappelijk betrokken ondernemerschap van de bankier heeft zo zijn prijs, niet waar. Wat staat u dan als ondernemer te doen?

Drie scenario’s.

Allereerst adviseer ik de ondernemer vooral zelf de architect te blijven van zijn eigen toekomst. Alle reacties ten spijt over de omstandigheden die tegen zitten; de bank die zeurt, de markt die grillig en moeilijk is of de economische recessie die eens moet overgaan etc. zijn lastige symptomen, maar de kwaal moet door de ondernemer zelf bestreden worden. Hij moet dus aan de bal blijven. Hij is aan zet. Het ontkennen of weg rationaliseren van de problemen heeft veelal weinig zin. Uitstellen van noodzakelijke maatregelen om de slechte ontwikkelingen te pareren werken meestal averechts. Des te langer je wacht met maatregelen des te harder moet je ingrijpen.  Goede en bewuste ondernemers pakken de handschoen op en maken, al dan niet met hun adviseur, een drietal scenario’s. En op basis van het meest waarschijnlijke scenario maakt hij zijn plannen en treft maatregelen.  Groeien

  1. het scenario vanuit de optiek dat de markt weer groei laat zien. De recessie is een tijdelijke dip. De markt zal zich herstellen.  In dit scenario komt het er op aan hoe de tijdelijke crisis voor jouw bedrijf is te overleven. Hebben we voldoende middelen om te overbruggen? Kunnen we kwaliteit en arbeidskrachten van de onderneming vasthouden? Hoe en op welke momenten zijn de nieuwe ontwikkelingen en de opleving in te schatten? Is er voldoende en reëel perspectief? (concrete orders en toezeggingen) of is er nog te veel sprake van whish full thinking? Staan we met de beide benen op de grond? Zijn alle risicofactoren voldoende ingeschat voor dit type scenario? Een ondernemer is van nature een ras optimist, maar in dit scenario zal hij echt met beide benen op de grond moeten blijven. Evenwicht 
  2. het scenario waarin de markt stabiliseert. In dit scenario moet de tering naar de nering gezet worden. Veelal betekent het dat de ondernemer het overtollige vet mag gaan cultuurshock en (mogelijk) deuk in het ego of prestige. Het scenario dat er ogenschijnlijk vriendelijk en logisch uitziet heeft mogelijk verstrekkende consequenties voor de filosofie van de ondernemer en aanpak binnen de onderneming.Gas terugnemen
  3. en tenslotte is er het scenario van een worst case. Een blijvend dalende markt Misschien wel een verdwijnende markt. Een exit scenario. Een scenario waar de ondernemer eigenlijk niet aan wil denken, laat staan naar wil handelen. Toch moet hij ook dit scenario reëel onder ogen zien. Het is een scenario waarin, gek genoeg, ook kansen liggen. Het is een scenario met flinke saneringsmaatregelen. Mogelijk een scenario met doorstart na faillissement. Maar tijdig genomen maatregelen kunnen goed uitwerken. Het scenario waarin ook nieuwe ideeën en perspectieven kunnen ontstaan. Onder druk worden de hardste substanties zelfs vloeibaar. Het kan leiden tot vernieuwend en innovatief ondernemerschap.  

Schroom dus niet om in de huidige omstandigheden alle scenario’s kritisch te beoordelen en een keuze te maken welk perspectief voor uw onderneming het meest relevant is. Durf te ondernemen en blijf aan het roer.

Tips om de moed er in te houden

MoedigMogelijk heeft u last van alle negatieve effecten van de kredietcrisis. Uw bankier reageert niet meer zo positief als u dat van de bankier verwacht. Vroeger was het leuker. Uw klanten zeuren over kortingen. Uw concurrent doet aan prijsdumping en u heeft daar last van. Uw medewerkers gedragen zich nog als in uw (hun) beste jaren en zien, in uw ogen, maar niet in dat het vijf voor twaalf is. Het managen van uw onderneming is ineens veel minder leuk. Hoe houdt u de moed er eigenlijk in?

Uw mentale instelling.

De verleiding om heel veel aandacht te geven aan zaken die minder goed of eigenlijk geheel niet meer goed gaan is groot. Door alle bomen van het crisisbos en alle beren op uw ondernemerspad ziet u bijna niet meer waar het heen gaat met uw onderneming. balanserenWeet u nog wat uw bedrijfsdoelen zijn? Zet ze nog eens op een rij en bedenk nieuwe strategieën om uw onderneming weer tot een succes te maken. Denk weer in kansen en minder in bedreigingen. Denk weer eens aan de periode van uw start en uw jaren van progressie. Ook toen had u startproblemen, maar u ging ze te lijf en met uw positieve inzichten en instelling op het doel van uw onderneming, slaagde u er in die te overwinnen. Die mentaliteit moet u weer hervinden. Denk weer in termen van starten en herijken van doelen en waar nodig aan creatieve oplossingen die misschien wat minder voor de hand liggen en afwijken van de oude rituelen en gewoonten. Ga weer eens ouderwets “out of the box” denken en neem uw beslissingen weer uit kracht en niet uit zwakte.

Gevoel zit in de weg.

Laat uw gevoel en uw humeur niet te veel leiden door de “nee’s” die u hoort. “Nee” van de klant, “nee” van uw bankier, “nee” van uw medewerkers.  Probeer uzelf in een ander kader en een ander businessmodel te plaatsen. Als uw kader te veel geënt was op gelijk krijgen moet u uw kader meer verplaatsen in de richting van gelijk halen vanuit nieuwe perspectieven. Als  de wereld om u heen verandert en u hebt u niet aangepast aan die nieuwe omstandigheden dan moet u een nieuwe visie en een nieuwe mentaliteit ontwikkelen. Als u  in hetzelfde patroon blijft opereren en u geeft wat u altijd heeft gegeven dan krijgt u wat u altijd heeft gekregen. Maar bij een stevige turbulentie van omstandigheden gaan deze gezegdes wankelen. U krijgt wat u niet gewend was te krijgen. Een “nee” bijvoorbeeld. Dat druist in tegen uw gevoel. Dat gevoel gaat er onder leiden. U moet dus gaan werken aan verandering en aanpassing. En dat begint bij uzelf.  Zet vandaag die eerste stap en volg de Chinese wijsheid die zegt dat vandaag de eerste dag is van de rest van uw leven (van uw ondernemen).

 Maak gebruik van uw omgeving.

koordloperAls ondernemer bent u gewend om zelfstandig beslissingen te nemen. Een zekere eigenwijsheid en eigenzinnigheid heeft u geen windeieren gelegd. Sterker nog, ze waren dikwijls de basis voor uw successen. In deze veranderende tijden voelt u die druk van persoonlijk presteren steeds zwaarder. Uw solisme gaat een te grote tegendruk vormen. Weerstanden die u zichzelf en persoonlijk aanrekent. U voelt zich alleen en onbegrepen. De drive van vroeger maakt plaats voor gelatenheid en somberheid. Uw toverformule lijkt uitgewerkt. Maar dan zult u versteld staan welke energie u kunt krijgen door met anderen in uw omgeving er over te praten. Een aantal getrouwen in uw bedrijf hebben altijd ideeën waar u iets mee kunt. De vrienden die u ook tot uw echte vrienden kunt rekenen zijn bereid u met raad en daad bij te staan. Al was het maar om u eens aan te horen in uw overdenkingen wanneer u zich kwetsbaar opstelt. Een bemoedigende knik en kritische tegenvraag kan al veel bijdragen aan de verdere ontwikkeling van uw plannen. Ook behoeft u zich niet te schamen eens een buitenstaander te raadplegen. Een onafhankelijke adviseur die bereid is u kritisch te bevragen op uw visie en uw beleid. Geen meelopers, geen pottenkijkers, geen boekhouders, verkopers, betweters met eigen belang, maar ervaren medeondernemers met een heldere en frisse kijk op uw ondernemerschap. Maar ook uw vrouw, partner, kinderen allemaal zijn ze bereid uw plannen van kritisch commentaar te voorzien. Het kan een verademing zijn. Als u er maar voor open staat.

En zo zijn er nog vele varianten van kaders en zienswijzen om de moed er in te houden.

Succes.