Keuzestress bij ondernemers

Ondernemers keuzesMet de kerstdagen voor de deur zullen de ondernemers reflecteren op de huidige en toekomstige situatie van hun onderneming. Maar hoe doen ze dat. Welke keuzes maken ze En hoeveel keuzestress geeft dat? Hoe gaan ze om met kiespijn? Niet nieuw, maar wel leuk gevonden en toepasselijk in deze calorievolle periode van kerstdiners, is het beeld van de schijf van vijf. Een model dat aangeeft op welke snijvlakken van onderwerpen de complexiteit van het ondernemerschap zich beweegt.

De schijf van vijf.

Vaak ontmoet ik ondernemers die worstelen met de vraag over de juiste route van hun onderneming. De ondernemer heeft vaak een veelheid aan talenten maar dikwijls op een beperkt aantal terreinen van het ondernemerschap. Met adviseurs en deskundigen laat hij zich bijstaan om zijn witte vlekken in te vullen. Onlangs ontmoette ik Annegien Blokpoel

die een model had bedacht om kernachtig aan te geven welke samenhangende thema’s de ondernemer en binnen de onderneming van belang zijn. De schijf van vijf.

 

Dilemma’s en handicaps.

Ondernemers hebben vaak een overconcentratie op 2 à 3 facetten van het model. Ze zijn bijvoorbeeld heel goed in strategie en beleid. Ze zien een prachtige marketingcampagne voor zich en hebben veel oog voor de juiste communicatie. Maar dan komt het. Hoe is hiervoor een passende financiering te vinden? Hoe organiseer je de plannen? Welke mensen, welke middelen?

Of een ondernemer heeft een meer dan fantastisch talent om zaken goed te regelen en te organiseren. Zijn financieel economische analyses zijn perfect en hij kan die analyses prima vertalen naar inzichtelijke beelden over de situatie van zijn onderneming. Maar hoe ziet hij de toekomst? Wat is zijn strategie? Hoe gaat hij om met de veranderende markten en hoe gaat hij dat communiceren met de nieuwe marketing methodes? Kortom het bijna perfect zijn op alle onderdelen is lastig. He vraagt vaak meerdere disciplines en ondernemerschap binnen of buiten zijn onderneming bijeen te brengen. Interessant is te zien dat als alle vijf facetten samenvallen dat dan de identiteit van de onderneming ook krachtig is.

Dilemma'sOndernemersperspectief.

Het succesvol en samenhangend bijeenbrengen van alle factoren in de schijf van vijf bepaalt of de ondernemer en de onderneming klaar is voor de toekomst. Of de onderneming perspectief heeft en interessant is voor de maatschappelijke omgeving. En, niet onbelangrijk, uitdaging geeft aan alle medewerkers om de schouders onder te zetten. Een ondernemer zonder passie en ideaal komt snel alleen te staan. Een onderneming zonder missie slaat dood en vervalt in oude patronen en verdwijnt van de markt.

Zorg dus dat je als ondernemer de schijf van vijf optimaal ronddraait. Maak keuzes zonder stress.

De illusie van control

de illusiePas wie de illusie van controle opgeeft, krijgt daadwerkelijk controle. Getroffen door deze zin ben ik eens gaan nadenken over recente ervaringen en ontwikkelingen. Proberen wij niet alles met regels, wetten, protocollen, fine tune afspraken, of hoe het ook allemaal mag heetten, onder controle te houden? En dit terwijl we eigenlijk beseffen dat dit niet het optimale antwoord is op alle veranderingen en onzekerheden die we in de huidige maatschappelijke ontwikkelingen ervaren. Een overdenking.

Risicomanagement bij banken.

OlifantEen typisch voorbeeld vinden we bij de banken. Sinds de bankencrisis totaal de weg kwijt. Als traditionele klantorganisatie weten ze niet meer dat ze voor klanten staan opgesteld. Angsten om verliezen te lijden, angsten om regels te overtreden die hogere machten hebben opgelegd, angsten om “verkeerd” in de media te komen, angsten om oude, verworven rechten te verliezen. Kortom het maatschappelijk krachtenveld dwingt ze tot een betere klantbediening en verantwoorde bedrijfsvoering. Maar paradoxaal genoeg wordt het beantwoord met meer afstand tot de klant, een grotere bureaucratie en meer regels om alles beheersbaar te maken. Regels om vooral niets fout te doen. En dan citeer ik John Vollenbroek in zijn recente publicatie; van beginner tot uitblinker: “Mensen die geen fouten mogen maken, kunnen niet leren”. En als je bewijs van de stelling wilt dat banken door angsten gedreven worden, vraag dan een willekeurige MKB ondernemer maar naar zijn meest recente ervaringen met zijn of haar bank. Op een goede uitzondering na, zal deze bovenstaande dichte deuren ervaringen bevestigen.

Organisch denken boven mechanisch denken

Waardoor wordt die drang naar controle op veranderende omstandigheden nu gevoed? Natuurlijk wordt de zakenwereld steeds complexer en tegelijkertijd heeft de gemiddelde manager en ondernemer steeds meer middelen en informatie voorhanden om via computermodellen en zakelijke goeroes hun lot te bepalen. Maar is dat wijsheid?  Neen zegt bijvoorbeeld Spyros Makridakin in zijn boek Dans met Kans. Hierin vertelt hij dat onze emoties nog steeds geleid worden door angst, hebzucht en hoop. Mensen denken met alle managementwijsheden en computermodellen dat daar wetmatigheden in staan die automatisch naar het succes leiden. Fout. Blijf met twee benen op de grond en zie de realiteit onder ogen. Volg je eigen intelligente strategie en doe gewoon slim zaken.

Waarom nog plannen maken?

FocusMaar ik hoor het je al zeggen. Beste adviseur waarom dan al die businessplannen, die verkoopprognoses en die liquiditeitsprognoses. Is dat alleen omdat de bank die willen? Neen, dat is het niet alleen. Probeer de toekomst niet te voorspellen maar bereid je er wel goed op voor. Immers bij gelijkblijvende omstandigheden is alles wel aardig in te schatten. Waar het om gaat is het onbekende. Om risico’s toch enigszins de baas te blijven kun je aan de volgende regels denken.

Accepteer dat we in een onzekere wereld leven. Kijk realistisch naar wat je zou kunnen gebeuren. Breng je onzekerheid in kaart met een worse case scenario en kijk dan wat er kan gebeuren. En dan past de redelijke mens zich aan de wereld aan in plaats van dat hij probeert de wereld aan te passen. Pragmatisme dus.

Conclusie.

Door het gecompliceerder worden van de wereld neemt de onzekerheid toe. De illusie van controle groeit naarmate we onzekerder worden. Het is de kunst die paradox van controle te verlaten. Laat je niet leiden door de primaire instincten van angst, hebzucht en hoop, maar kijk rationeel naar kansen, risico’s en mogelijkheden. Zet alle voors en tegens van je plannen op een rij. Dit zet je denkproces in werking en dan neem je een besluit. Keep it simpel. Geneer je niet daar een adviseur bij te betrekken. Al was het maar om je gezond boeren verstand te blijven prikkelen. Succes.